Eerste resultaten De Maastricht Studie
Nog duizenden deelnemers zullen door de molens van De Maastricht Studie gaan. Toch komen de eerste, voorlopige resultaten van het onderzoek al naar buiten. Op deze pagina zetten wij ze voor u op een rij, samen met de mijlpalen die de studie tot nu toe heeft bereikt.
Versuikerde eiwitten maken bloedvaten stijver
Bij diabetes type 2 komt er meer suiker in het bloed dan nodig is. De overtollige suiker moet ergens heen en plakt voor een deel aan eiwitten. Mensen met diabetes kennen dit verschijnsel van het HbA1c, het versuikerde eiwit in het bloed dat hun arts regelmatig laat meten. Maar het ‘plakken’ gebeurt met alle eiwitten in het lichaam. Versuikerde eiwitten laten de huid bovendien licht fluoresceren: onzichtbaar voor het blote oog, maar zichtbaar voor een speciale camera die De Maastricht Studie gebruikt.
Onderzoeker Marcelle van Eupen bekeek bij de eerste 862 deelnemers, met en zonder diabetes, de invloed van versuikerde eiwitten op de bloedvaten. Ze vergeleek het gehalte aan versuikerde eiwitten in het bloed en in de huid met de elasticiteit van de bloedvaten. Bloedvaten zijn elastisch doordat ze deels uit rekbare eiwitten bestaan; zo kunnen ze de drukgolven van het hart goed opvangen. Van Eupen ontdekte dat de bloedvaten minder elastisch zijn en de bloeddruk hoger is naarmate er meer versuikerde eiwitten in het lichaam zitten. Daarmee vond zij een directe link tussen diabetes en afwijkingen aan de bloedvaten, die op hun beurt kunnen leiden tot hart- en vaatziekten. Hoe dit verlies van elasticiteit precies in zijn werk gaat, moet blijken uit de gegevens van alle 10.000 deelnemers.
Diabetes en de hersenen
Mensen met diabetes voelen zich twee keer zo vaak neerslachtig als mensen zonder diabetes. Dat komt niet alleen doordat een chronische ziekte zwaar kan zijn: diabetes beïnvloedt ook de hersenen, en dat kan het denkvermogen aantasten en soms tot depressie leiden. In 2015 promoveerden drie onderzoekers op dit onderwerp, op basis van de metingen bij de deelnemers van De Maastricht Studie. Samen vonden zij de eerste aanwijzingen voor een gemeenschappelijke oorzaak van diabetes, problemen met het denkvermogen en depressie.
- Thomas van Sloten onderzocht de elasticiteit van de bloedvaten. Die neemt af naarmate we ouder worden, waardoor uiteindelijk schade aan de kleinste bloedvaatjes in de hersenen kan ontstaan. Bij mensen met diabetes lijkt die veroudering sneller te gaan, en de schade begint vermoedelijk al voordat de diagnose diabetes wordt gesteld.
- Fleur van Dooren ontdekte dat versuikerde eiwitten in de huid vaker voorkomen bij mensen met een depressie. Ook zag zij dat het met de diabetes slechter kan gaan als mensen met diabetes zich somber voelen. Als artsen alerter zijn op signalen van neerslachtigheid, kunnen zij hun patiënten sneller helpen.
- Peggy Spauwen vond dat mensen meer moeite met hun geheugen kunnen krijgen als er meer versuikerde eiwitten in hun huid zitten. Haar onderzoek ging over het denkvermogen, niet over dementie: lang niet iedereen die minder scoort op een geheugentest, wordt dement.
Schommelende bloeddruk
Mensen met diabetes type 2 krijgen vaker hart- en vaatziekten dan op grond van de bekende risicofactoren te verwachten is. In het project ‘Glucosemetabolisme en bloeddrukvariabiliteit’ onderzoeken promovendus Tan Lai Zhou, prof. dr. C.D.A. Stehouwer, dr. R.M.A. Henry en dr. A.A. Kroon of het schommelen van de bloeddruk daarbij een rol speelt. De gegevens van 3.500 deelnemers zijn inmiddels geschikt gemaakt voor analyse, met bloeddrukmetingen thuis gedurende zeven dagen, metingen in het onderzoekscentrum en 24-uursmetingen. Een eerste artikel over de relatie tussen de glucosestofwisseling en de bloeddrukvariabiliteit is in voorbereiding.
Mijlpalen
- November 2010 – De Maastricht Studie start met de eerste deelnemers, na een voorbereiding van bijna drie jaar.
- 28 november 2012 – de 2.000ste deelnemer wordt verwelkomd met een bos bloemen.
- 26 september 2013 – de 1.000ste deelnemer mét diabetes wordt in het zonnetje gezet; in totaal hebben dan 3.500 mensen meegedaan.
- December 2013 – de MRI-scanner wordt onderdeel van het onderzoek.
- 2014 – drie nieuwe röntgenonderzoeken: een foto van de knie, een XtremeCT-scan van de driedimensionale structuur van het bot en een dexascan van vetverdeling, botkalk en aderverkalking. Bijna 90% van de deelnemers vulde de jaarlijkse vragenlijst in.
- 14 november 2014 – eerste publiekscongres op Wereld Diabetes Dag, samen met het Diabetesonderzoekfonds Limburg.
- 13 november 2015 – tweede publiekssymposium van De Maastricht Studie.
Wat betekent dit voor u?
De resultaten laten zien hoe breed de gevolgen van diabetes zijn, en dat die gevolgen al vroeg beginnen, soms nog voordat de diagnose is gesteld. Hoe gedetailleerder de kennis over het ontstaan van diabetes en de complicaties, hoe groter de kans op oplossingen, zoals medicijnen die complicaties kunnen voorkomen of verminderen. Daarvoor zijn de gegevens van alle deelnemers nodig. Ook de deelnemers zelf hebben baat bij het onderzoek: uitslagen die van bewezen belang zijn voor hun gezondheid, bespreekt de studiearts met hen in het afsluitende gesprek, en wie dat wil, krijgt een persoonlijk advies over een gezondere leefstijl. Met uw steun kan het onderzoek doorgaan en kunnen de resultaten zo snel mogelijk ten goede komen aan mensen met diabetes in Limburg.
