15 september 2015
Diabetes type 2 de plaag van de 21e eeuw
U bent hier
Diabetes type 2 wordt wel de epidemie van de 21e eeuw genoemd. Nergens ter wereld neemt het aantal mensen met diabetes af; bijna overal stijgt het snel. Ook in Nederland en in Limburg is de ziekte een van de grootste gezondheidsproblemen van deze tijd. Waarom is dat zo, en wat kunnen we eraan doen?
Een wereldwijde opmars
Rond het jaar 2000 werd het aantal mensen met diabetes wereldwijd geschat op 171 miljoen, en de verwachting was dat dat aantal in 2030 zou zijn opgelopen tot 366 miljoen. De werkelijkheid ging nog sneller: volgens de International Diabetes Federation hadden in 2014 al 387 miljoen mensen diabetes, en de federatie verwacht dat dat er in 2035 bijna 600 miljoen zullen zijn. Het overgrote deel van hen heeft diabetes type 2. Ieder jaar overlijden wereldwijd miljoenen mensen aan de gevolgen van de ziekte.
Ook in Nederland en Limburg
In Nederland hebben al een miljoen mensen diabetes, en iedere dag komen daar ongeveer 145 mensen bij. Ongeveer 1 op de 16 mensen heeft diabetes type 2. Daarmee is diabetes de meest voorkomende chronische ziekte van ons land. In Limburg komt diabetes steeds vaker voor. Zuid-Limburg kent bovendien een levensverwachting die 10 tot 12 jaar lager ligt dan in de gezondste regio's van Nederland, vooral door het vaker voorkomen van chronische ziekten zoals diabetes en hart- en vaatziekten.
Waarom neemt diabetes zo snel toe?
Op bevolkingsniveau zijn de belangrijkste oorzaken van de enorme stijging dat we minder bewegen en meer en ongezonder eten. Overgewicht, vooral rond de buik, vergroot de kans op diabetes type 2 sterk. Ook andere factoren spelen waarschijnlijk een rol, zoals stress en luchtvervuiling. Maar zelfs als je met al die factoren rekening houdt, is de snelle stijging nog niet volledig verklaard: er moeten dus ook nog andere, onbekende oorzaken zijn. Daarnaast worden we gemiddeld ouder, en de kans op diabetes type 2 neemt toe met de leeftijd. Toch is diabetes type 2 allang geen ziekte van ouderen meer: twintig jaar geleden was de ziekte onder de vijftig jaar zeldzaam, tegenwoordig komt zij zelfs bij mensen onder de 25 jaar voor. De oude naam ‘ouderdomssuiker’ is daarmee achterhaald.
Ernstige gevolgen
Diabetes type 2 is geen onschuldige ziekte. Ongeveer de helft van alle patiënten krijgt te maken met de klassieke complicaties: hart- en vaatziekten, schade aan het netvlies met blindheid als ernstigste gevolg, nierschade en beschadiging van de zenuwen, met pijn en gevoelloosheid in de voeten en soms een amputatie. Ongeveer driekwart van de mensen met diabetes type 2 overlijdt uiteindelijk aan hart- en vaatziekten. Bovendien wordt steeds duidelijker dat diabetes samengaat met een snellere achteruitgang van het denkvermogen, depressie en problemen met longen, botten, maag en darmen en het bewegingsapparaat. Ook de kosten voor de gezondheidszorg zijn groot; die worden vooral bepaald door de behandeling van de complicaties.
Een sluipend begin
Wat diabetes type 2 extra verraderlijk maakt, is dat de ziekte langzaam en ongemerkt ontstaat. Aan de diagnose gaat vaak een periode van drie tot tien jaar vooraf waarin de suikerstofwisseling al verstoord is, maar zonder duidelijke klachten. Ook daarna blijven de klachten vaak nog jaren vaag. In die periode kunnen de eerste vormen van complicaties al ontstaan. Wie klachten heeft als veel dorst, vaak plassen, vermoeidheid of slecht genezende wondjes, of wie in de familie diabetes heeft en overgewicht, doet er goed aan om de bloedsuiker eens te laten controleren.
Wat kunnen we eraan doen?
Het goede nieuws is dat diabetes type 2 voor een groot deel te voorkomen of uit te stellen is. Regelmatig bewegen, gezond eten, niet roken en een gezond gewicht verkleinen de kans op de ziekte. Bij mensen die al diabetes hebben, helpen dezelfde maatregelen om complicaties te voorkomen. Daarnaast is onderzoek onmisbaar: om te begrijpen waarom de ene persoon wel diabetes krijgt en de andere niet, om de ziekte eerder op te sporen en om betere behandelingen te ontwikkelen. Daarom steunt het Diabetesonderzoekfonds Limburg De Maastricht Studie, waarin 10.000 inwoners van Maastricht-Heuvelland met en zonder diabetes tot in detail worden onderzocht. En daarom stimuleert het fonds sport en gezond eten in de regio, bijvoorbeeld met de spinningmarathon Swinging Spinning van afgelopen zaterdag en met wandelactiviteiten in het Heuvelland.
Onderzoek in eigen regio
De Maastricht Studie vergelijkt ongeveer 5.000 deelnemers met diabetes type 2 met ongeveer 5.000 deelnemers zonder diabetes, met de nieuwste technieken: van echo's van hart en bloedvaten en MRI-scans tot metingen van de kleinste bloedvaatjes en een week lang een bewegingsmeter. De eerste resultaten laten al zien hoe breed de gevolgen van diabetes zijn. Zo ontdekte onderzoeker Marcelle van Eupen bij de eerste 862 deelnemers dat de bloedvaten minder elastisch zijn en de bloeddruk hoger is naarmate er meer versuikerde eiwitten in het lichaam zitten: een directe link tussen diabetes en afwijkingen aan de bloedvaten die tot hart- en vaatziekten kunnen leiden. Lees meer over deze en andere uitkomsten op de pagina Onderzoeksresultaten.
Helpt u mee?
De strijd tegen de epidemie van de 21e eeuw kunnen we alleen samen winnen. Steun het onderzoek als donateur, met een eenmalige gift op NL46 INGB 0006 4512 44 of door zelf in actie te komen. Samen stoppen we diabetes!
